Isang dialogong sinisikapang makausap at makilala ang Diyos ang panalangin. Nangyayari lamang ito sa pamamagitan ng pagbubukas ng sarili sa siyang kinakausap. Bilang taong nilikha ng Diyos, kasama sa mga katangiang “nariyan na” na oryentasyon na mayroong Diyos na pinatutunguhan. Bilang isang panalangin, nagsisimula ang Proslogion sa pagdarasal na mahanap at maunawaan ang Diyos at ito rin ang ideyang ipinahihiwatig ng katapusan ng Proslogion. Bagaman sa unang paghusga, mapapansing sapat na ang positibong pagpili at pagpapasya ng tao na manalangin upang mahanap ang Diyos, mapatutunayan ng Proslogion ni San Anselmo, sa tulong ng artikulong likha ni Jean-Louis Chrétien na sugát na salita ang Proslogion. Kung itutulak pa, sugát na salita ang anumang uri ng pananalangin sapagkat sugát din ang nagsasagawa nito.
Mahalagang aspeto ng pananalangin ang pagtukoy sa sinasamba bilang “Ikaw” na nangangahulugan ng pagiging isa lamang at maaring nagpapahayag na nariyan at malapit lamang sa nananalangin ang “Ikaw” na tinutukoy bagaman hindi siya nakikita ng nagdarasal. Sa Proslogion kung saan binabanggit ni San Anselmo na “Ikaw Panginoon” upang tukuyin ang Diyos, nagpapaangkin siya sa Diyos na nais niyang makilala at magpakilala sa kanya. Kinikilala niya na nakahihigit ang “Ikaw” na pinatutunguhan ng kanyang panalangin. Sa kabila nito, walang makikitang konkretong patunay ang tao na talagang nag-iisa at isa lamang ang nakikinig, na talagang nariyan siya, na talagang mayroon, na talagang kung mayroon, nakikinig siya. Ayon kay Chrétien, palaging nasa natatalong partido ang panalangin kung ihahambing sa pinatutunguhan nito. Nagiging sugát ang panalangin sapagkat sinusugatan ito ng kanyang pinatutunguhan. Sa paglalayong maiparinig sa pandinig ng isang sumasaibayo na may kakayahang makarinig sa lahat ng pagkakataon, nagsasalita ang nanalangin nang may pag-asang naririnig siya. Sa pagsisimula sa katahimikan at sa pananatiling mayroong katahimikan, mahinahong natatanggap at nabubuo ng nanalangin ang “Ikaw.” Nagsisimulang manalangin ang tao upang marinig siya ng pinatutunguhang umiiral na (o may kakayahan nang makinig) bago pa man siya magsalita. Sa kabila nito, hayagang nananatiling hubad at walang kasagutan ang anumang sabihin ng nanalangin. Sa pananalangin, lalo pang napaiigting ang kawalan ng hawak ng nanalangin sa sariling aktong kanyang ginagawa.
Maituturing na balintunang ang nanalangin pa ang nagpupumilit na ipagpatuloy ang ginagawa niya habang inaako ang kanyang kahinaan at habang patuloy na naglalatag ng kanyang mga ideya sa kabila ng palagiang kawalan ng tugon mula sa kanyang kinakausap. Kung itutulak pa upang higit na maunawaan ang sitwasyong ito habang nananalangin, mapahahalagahan ang katahimikang (o kawalan ng tugon) nangyayari habang nagsasalita ang nagdarasal sapagkat ito ang nagpapahintulot sa kanyang tipunin ang sarili at akuin kung anuman ang handa na niyang akuin upang maiparinig sa kanyang kinakausap. Kung susubuking suriin, tila imposibleng makahanap ng paliwanag kung saan mauunawaan ng tao at tatanggapin na lamang niyang sa lahat ng pagkakataon, hindi niya hawak ang katotohan kahit na magsumikap pa siyang tahakin ang landas patungo rito habang siya’ y nabubuhay. Mahuhulog na lamang ang pagiging sugat ng panalangin kasama ng mga “nariyan na” na katangiang pantao. Bagaman isang limitasyon, sa pag-ako na sugát ang salita at sa pagpapasyang patuloy na manalangin kahit na palagiang sugát ang salita, napahihintulutan ng tao ang kanyang sarili upang sumaibayo at huwag humindi patungo sa landas ng pinatutunguhan ng kanyang panalangin. Sa pagpapasyang hindi huminto upang mapalalim ang pagkilala sa Diyos, napalalalim din ng tao ang kanyang pagkakilala sa sarili at sa sangkatauhan.
Kung pagmumunihan, maaring sabihin na sugát na salita ang panalangin nang sinumang nananalangin sapagkat palagiang sugát din ang taong gumagawa nito. Nagsisilbi ang panalangin bilang tanging paraan ng pagkilala sa pagiging sugat na nilalang ng isang tao. Bilang nilalang na sumasapanahon at sumasalugar ngunit mayroong kalayaan, maari niyang hindi isipin o bigyang-solusyon ang kanyang pagiging sugát na nilalang. Nilalaman ng panalangin ang mga bagay na kumikilala sa kahinaan ng isang tao kung saan siya mismo, ang nananalangin ng isang panalangin, ang nagsasalita. Nakikita rito ang pagpapakumbaba sa harap ng isang hindi nakikita at isang hindi lubusang nakikilala at hinahayaan ng taong manatili siyang bukas, sugát at mahina kung ikukumpara sa sumasaibayong walang maiisip na nakahihigit. Sa simula pa lamang ng Proslogion, batid na ni San Anselmo ang kanyang kahinaan kung kaya’t humihingi siya ng tulong sa Diyos upang siya’y makaunawa. Sa pagdaloy ng mga ideya ni San Anselmo, kabilang ang kanyang pagpapatibay sa pag-iral at mga katangian ng kanyang Diyos, nagtatapos pa rin ang Proslogion sa kanyang kabatirang kailangan niyang patuloy na umunawa pa. Bagaman maaring hindi sa mundong ito niya lubusang maabot ang kagalakan o ang pag-unawa sa kabuuan, mahalagang magsimula na siya sa mundo kung saan umiral siya bilang isang taong sumasakasaysayan.
Maaring ikumpara ang pagiging sugát ng tao sa hangal na tinutukoy ni San Anselmo sa kanyang Proslogion. Hangal ang taong nakaiisip na may Diyos ngunit hindi nanampalatayang umiiral siya. Maaring ipagpatibay na kaakibat ng pagiging sugát na nilalang ang tendensiyang maging hangal, kung hindi man sa tuwina (sa lagay ng mga kumikilala sa kanilang mga sarili bilang aetista at humihindi sa kinikilala nila sa isipan bilang sumasaibayo), maging hangal paminsan-minsan lalo na kung nariyan ang matitinding pagsubok at dagok sa buhay na tila lumalampas sa anumang katuwirang mauunawaan ng isipan ng tao. Kung ganito ang kalagayan, bagaman tila isang parikala kung pakikinggan, mahalagang buksan ang sarili upang malunasan ang sugát na sarili kung saan sugát din ang siyang makagagamot sa kahinaan ng pagkatao- ang panalangin. Kung pipiliing manalangin sa kabila ng mga hindi makatarungang posibilidad sa buhay, masasabing nilalabanan ng isang taong humantong na lamang ang sarili sa nibel ng isang hangal. Pinipili pa rin niyang ilagay ang sarili sa natural at wastong oryentasyon nito bilang isang nilikha at bilang isang may pananampalataya.
Dito makikita ang kahalagahang magkaroon ng kabatiran ang nananalangin kung sino ang kanyang kinakausap sa tuwing nagsasalita upang manalangin. Sa kabila ng kabatiran ng tao na mayroong “Ikaw” na maaring kausapin kung kanyang gugustuhin, hindi palagiang siya ang “Ikaw” na pinagtitiwalaan ng isang nilalang. Kaakibat ng kanyang kalayaan at kakayahang umaalam, may tendensiyang piliin o pagpasyahan niyang hindi sumandig sa “Ikaw” lalo na’t ito ang “Ikaw” na kung wala ang pananampalataya, may tendensiyang maging abstrakto at maaring akusahan na hindi nakikinig dahil hindi naman tumutugon. Posibleng magkaroon ng krisis sa pananamapalataya sapagkat patuloy na mayroong hamon habang patuloy na pinagpapasyahang kilalanin pa rin ang Diyos sa pamamagitang ng isang panalangin. Upang magbigay ng isang makabagong halimbawa, maihahambing sa karanasan ni San Anselmo na tila kakikitaan ng pagkalito habang pilit na nagsusumikap, ang karanasan ni Mother Teresa, tanyag bilang isang mabuting tao na nagwagi pa ng Nobel Peace Prize. Matapos ang kanyang kamatayan, umugong ang balitang sa buong pamamalagi niya sa mundo, palagian siyang nakaramdam ng pangungulila sa Panginoong palagi naman niyang hinahanap at pinapanigan, ang Panginoong siyang may kalooban na pilit niyang sinusunod sa pamamagitan ng pagiging lubusang mabait at mabuti sa kapwa. Kung agaran itong huhusgahan, masasabing hindi patas na siya pa, higit sa lahat ang mapagkumbabang aamin na sa maraming pagkakataon, hindi niya naramdaman na nariyan ang Diyos na palagi niyang kinakausap. Sa dakong huli ng kanyang pagmumuni-muni (ayon sa mga sinulat niya na ipinakita sa Time Magazine), kagalakan pa rin ang huli niyang pasya, “If this brings You glory — if souls are brought to you — with joy I accept all to the end of my life.” Bagaman mayroong kahinaan ang tao, mahalagang manatiling nananampalataya dahil ito lamang ang maaring maging armas ng tao sa pagtahak sa peligrosong pagpapasya sa pagpapatuloy ng karanasang relihiyoso. Nakahahangang nakagawa pa siya ng lubusang mabubuting gawain sa kabila ng pakikipagtunggali niya sa sariling nararamdaman.
Isang hamong maaring ibato sa mga nanampalataya ang posibleng presuposisyon na balintunang manampalataya at magnasang marating at makilala ang Panginoon na sa simula pa lamang, lumikha na ng mga nilalang na mayroong distansya mula sa kanya. Makikitang taliwas ito sa pinaniniwalaang kamukha at kawangis ng Diyos ang tao dahil sugát at hindi perpektong mga nilalang ang tao. Hindi sugát ang siyang sinisikapang patunguhan ng panalangin ng isang tao kundi isang banal at sumasaibayong inaasahan niyang nakikinig sa kabila ng kawalan ng tugon. Sa halip na tanggapin na lamang na ginusto ng Diyos na lumikha ng mga taong hindi perpekto at mga taong patuloy na kakailanganing umunawa at tumugon sa kanilang potensiyal, higit pang mapatutunayan dito na totoong mayroong Diyos na nakahihigit, na siyang natural na oryentasyon ng tao gustuhin man niya o hindi, batid man niya o hindi. Maaring isiping mananatiling mayroong mga hamon sa paglapit ng tao sa Diyos hindi dahil malayo talaga siya kundi dahil nilikha ang taong mayroong sumasakontekstong kalayaan na maaring gamitin sa ibang desisyon, maging ang desisyong hindi na hanapin ang Diyos at hindi na manatiling kasama siya sa pamamagitan ng pagtanggi sa kanya. Taliwas sa pagiging nakahihigit sa lahat ng Diyos kung magiging kapantay lamang siya ng kapangyarihan ng bawat nilalang sapagkat kung mangyayari iyon, hindi na siya Diyos. Kaugnay nito, kinakailangan ang kahandaan at katapangan, kasabay ng pagpapakumbaba sa pagiging “wala” ng tao kung ihahambing sa Diyos, kung pagpapasyahang patuloy na tahakin ang peligrosong pagdanas upang manatiling sugatang nilalang na tinutugunan ng kanyang sugát na lunas ang pagnanais na maabot o masilip ang kagalakan kasama ang Diyos.
Ayon sa Proslogion, isang karanasan ng liwanag na nakasisilaw ang karanasan ng Diyos kung kaya’t bakas lamang ang kayang maranasan ng tao sa Diyos. Sa sitwasyon ni San Anselmo, nagmumula ang kanyang pag-unawa at pagdanas sa pagnanais niyang maunawaan ang karanasang ito. Sa pagpili ni San Anselmo na higit pang umunawa at dumanas, lalo niyang napapansing lumalawig din ang kanyang kagustuhang umunawa pa rin kahit “mayroon na” at nadaragdagan na ang kanyang kaalaman. Masasabing may pangangailangang patuloy na umalam pa dahil dumarami pa ang kailangang malaman na hindi bunga ng paglayo ng Diyos o nang tahasang hindi niya pagpapakilala habang sinusubukan ng taong kumilala kundi habang isinasagawa ng tao ang kanyang akto bilang isang sugát na pananalangin, lalo pang napalalaki ang sugat na ito dahil lalo pang lumalalim ang kanyang pagnanasa na mapunan ang kawalang mayroon siya na unti-unti rin niyang natutuklasan kasabay ng mga aksiyong pinipili niyang pasukin.
Bagaman may posibilidad na makitang balakid ang pagiging sugat na salita ng pananalangin, na marahil na naging dahilan kung bakit marami sa sangkatauhan ang nagpapasya (o hindi man nagpapasya kundi nanatiling hindi kumikibo) na huwag na lamang sumampalataya. Maari itong iugnay sa argumentong kung umiiral man ang Diyos sa isipan ng hangal, higit na madaling mapalalawig ng tao ang paghawak niya sa katotohanan ng katotohanang kanyang tinutuklas kung isasandig na lamang niya sa sarili ang lahat ng kahinaan o kalakasang posible niyang maranasan. Sa kabila ng posibilidad na maging rason ang pagiging sugát na nilalang upang huwag nang magnais na sumaibayo, higit na mainam kung ituturing itong hamon upang lalo pang magsumikap upang marating ang ninanais ng Diyos na marating ng kanyang mga nilikha. Isang sugat na salita ang Proslogion sapagkat bilang isang uri na pananalangin, tinatangkang labanan ni San Anselmo ang argumentong kinahuhulugan ng mga hangal na katulad din ng argumentong maaring panghawakan ng isang taong nabibigo sa kawalang kakayahan ng sariling umalam ng isang buo at hayag na katotohanan at panghawakan ito. Sinisikapang gawin ni San Anselmo ang mahinahong tanggaping hindi maaring isandig sa sarili ang katotohanan dahil hindi ito sa sarili nakabatay. Kung palalalimin pa, hindi maaring mabatid o maranasan sa kabuuan nito, ng taong nilikha lamang ng Diyos ang Diyos. Isang manipestasyon ng pagiging sugát na panalangin ng Proslogion ni San Anselmo ang pahayag ni San Anselmo na “Si comprehendis, non est deus.” Kinikilala ni San Anselmo sa kanyang Proslogion na ang Diyos ang nakahihigit sa anumang maiisip, at iyong wala nang maiisip na hihigit pa habang tinatanggap na sa sandaling maisip niyang matukoy nang may katiyakan kung sino ang Diyos, makasisiguro siyang hindi ito ang Diyos sapagkat hindi maikakahon sa isapan ng isang hamak niyang nilalang ang isang konsepto lamang na maaring gamitin upang matukoy at maunawaan ang Panginoon.
Bago tuluyang matapos ang pananalangin sa Proslogion, nariyan ang kagalakang nadarama ni San Anselmo sapagkat tatas na niya ang ilang mga katangiang maiuugnay sa Diyos. Kabilang dito ang pagiging walang higit na maiisip, iyong higit sa lahat ng maiisip, at ang pagiging sabay-sabay Ama, Anak at Espirito Santo ng Diyos. Sa kabila ng kasiyahang nadarama habang mayroong pag-unawa na mayroong nauunawaan (iyong hindi mauunawaan sa kanyang kabuuan), nananatiling sugát na salita pa rin ang pananalangin ni San Anselmo sapagkat kinakailangan niyang manatiling bukas at patuloy na akuin ang kanyang kakulangan bilang isang tao at patuloy na punan ang kanyang pagnanais na matagpuan ang Panginoon. Sa patuloy na pananampalataya sa kabila ng pagiging sugát na nilalang at pagkakaroon ng kakayahang magsagawa ng dialogo kasama ang Panginoon na may katangiang pagiging sugát na salita rin, tinatahak ng isang tao ang pasikut-sikot ng kanyang buhay, sa mundong ibinigay sa kanya at sa mundo kung saan patuloy siyang nagpapasya bilang tugon sa kung anuman ang ibinigay sa kanya, nang mayroong kagalakan. Maaring hindi ito ang ganap na kagalakan na siyang ipinangako ng Diyos sa kanyang sanilikha subalit ito ang silip at tikim sa kinahahantungan ng sumasaibayong pinatutunguhan habang nagsusumikap ang tao na sabay-sabay magnasa, umunawa, manalangin, magmahal at manampalataya.
No comments:
Post a Comment